Қазақстандық Ұлттық электронды кітапхана (ҚазҰЭК) - Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігінің мемлекеттік ақпараттық жүйесі, электронды кітапхана қорының Бірыңғай ұлттық каталогын және құжаттардың Бірыңғай электронды қоймасын қалыптастыруға арналған.
https://kazneb.kz/ ақпараттық жүйесі 2007 жылы 2007–2009 жылдарға арналған ақпараттық теңсіздікті төмендету жөніндегі мемлекеттік бағдарлама аясында Қазақстан Республикасының Ұлттық академиялық кітапханасы базасында құрылды.
Жобаның негізгі мақсаты - қазіргі заманғы ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдалана отырып, Қазақстанның ұлттық тарихи-мәдени, ғылыми және әдеби мұрасын сақтау, дәріптеу және оған кеңінен қол жеткізуді қамтамасыз ету.
ҚазҰЭК - қазақстандық мазмұндағы электронды ресурстарға қашықтан қол жеткізуді қамтамасыз ететін елдегі алғашқы мемлекеттік кітапханалық портал. Пайдаланушылар Интернет желісі арқылы толық мәтінді құжаттармен тіркелусіз және авторизациясыз тегін таныса алады. Оқырмандарға ыңғайлы болу үшін нашар көретін пайдаланушыларға арналған нұсқа мен iOS және Android платформаларына арналған мобильді қосымша қарастырылған.
Қорды қалыптастыру ұлттық, облыстық және жоғары оқу орындарының кітапханаларының, ғылыми және қоғамдық ұйымдардың, сондай-ақ жеке тұлғалардың қатысуымен жүзеге асырылады. Құжаттарды беру бекітілген регламентке сәйкес және Қазақстан Республикасының авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы заңнамасының талаптарын сақтай отырып орындалады.
Бүгінгі таңда ҚазҰЭК қорында әлемнің 70 тілінде 85 мыңнан астам цифрлық құжат сақталған. Пайдаланушылар 120-дан астам елді қамтиды. Электронды қордың құрамына кітаптар, кітапшалар (брошюралар), мерзімді басылымдар, диссертациялар, авторефераттар, ноталар, мақалалар, мұрағаттық құжаттар, аудио және видео, бейнелеу материалдары (изоматериалдар) мен карталар кіреді.
Электронды кітапхана қорында «Мемлекеттік бағдарлама бойынша басылып шыққан кітаптар», «Сирек құжаттар мен қолжазбалар», сондай-ақ «Түркітілдес елдердің кітапханасы» атты тақырыптық цифрлық коллекциялар ұсынылған.
«Мемлекеттік бағдарлама бойынша басылып шыққан кітаптар» коллекциясы «Мәдени мұра» мемлекеттік бағдарламасы және «Әлеуметтік маңызды әдебиет түрлерін сатып алу, басып шығару және тарату» кіші бағдарламасы аясында жарық көрген басылымдардың басын біріктіреді. ҚазҰЭК Қазақстанның мәдени және ғылыми мұрасын дәріптеуге септігін тигізе отырып, отандық және шетелдік пайдаланушылардың осы басылымдарға кеңінен қол жеткізуін қамтамасыз етеді.
«Сирек құжаттар мен қолжазбалар» коллекциясы елдің кітапханаларында, мұражайларында, ғылыми ұйымдары мен жоғары оқу орындарында сақтаулы тұрған бірегей қолжазбалар мен сирек кітаптарды сақтауға, жүйелеуге және цифрландыруға бағытталған. Цифрландыру жұмыстары 2007 жылдан бері жүргізіліп келеді. Қазіргі уақытта ҚазҰЭК қорында қолжазбалар мен сирек басылымдардың 10 мыңнан астам цифрлық көшірмесі бар.
«Түркітілдес елдердің кітапханасы» коллекциясы түркі әлемінің әдеби мұрасының бірыңғай цифрлық кеңістігін қалыптастыру үшін құрылған. Ол ортақ мәдени мұраны сақтау мен дәріптеуге септігін тигізе отырып, түркітілдес халықтардың классикалық шығармалары мен қазіргі заманғы әдебиетінің басын біріктіреді.
Порталда көрнекті қайраткерлердің мерейтойларын, сондай-ақ мемлекеттік, мәдени, ғылыми және қоғамдық ұйымдардың айтулы күндерін қамтитын «Қазақстан Республикасының 2026 жылы аталып өтетін мекемелердің, ұйымдардың және белгілі қайраткерлерінің мерейтойлық күнтізбесі» ұсынылған. «Қызықты деректер» бөлімінде пайдаланушыларға айтулы оқиғалар мен тұлғаларға қатысты арнайы іріктелген құжаттар қолжетімді.
ҚазҰЭК сонымен қатар жекелеген құжаттардың, авторлар жарияланымдарының және серіктес ұйымдар ұсынған құжаттарының қаралым санын қадағалауға мүмкіндік беретін статистикалық мониторинг құралдарын ұсынады.
Электронды қорды одан әрі дамыту және толықтыру үшін Қазақстандық ұлттық электронды кітапхана мемлекеттік мекемелермен, жоғары оқу орындарымен, ғылыми ұйымдармен, баспалармен және авторлармен ынтымақтастықты белсенді түрде дамытуда. Өзара іс-қимыл ақысыз негізде және Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына сәйкес жүзеге асырылады.